İnsanlığa hududu kapattı

GEÇEN YIL ÖNCÜPINAR, BU YIL CİLVEGÖZÜ

Geçen yıl Öncüpınar’dan yapılan yardımları engelleyen Rusya ve Çin bu sefer Cilvegözü’ne yönelik benzeri tavır sergiliyor. Moskova, Hatay’daki hudut kapısından Suriye’ye yapılan yardımların bir yıl daha uzatılması talebini veto etti. BMGK’da Norveç ve İrlanda tarafından sunulan teklife 15 üyeden 13’ü takviye verdi. Moskova karşı çıktı, Pekin çekimser kaldı. Daimi üye Rusya’nın yardımların altı aylık uzatılması talebi de kabul görmedi.

YARDIMLARIN YÜZDE 80’İ BURADAN GEÇİYOR

2021’de 10 bin TIR’ın geçtiği hudut kapısının saf dışı kalması ihtimali İdlib’de yeni insani krizle göç dalgası riski doğurdu. AB “Yardımları ulaştırabileceğimiz diğer bir sistem yok” diyerek statükonun sürmesi gerektiğini belirtti. ABD’nin BM Büyükelçisi de “Veto kullanan ülke yüzünden beşerler ölecek” dedi. Dünya Hekimleri Derneği ise “Yardımların yüzde 80’i buradan geçiyor. Kalan tek hudut kapısının kapatılması memleketler arası hukukun ihlali” açıklaması yaptı.

MOSKOVA’DAN İNSANLIĞA VETO GÖÇE AÇIK KAPI

Rusya, Türkiye üzerinden Suriye’nin kuzeybatısında yaşayan yaklaşık 4 milyon bireye yapılacak insani yardımların 12 ay mühletle uzatılmasına ait teklifi veto etti. Moskova’nın bu atağı, rejim hücumlarından kaçan milyonların yeni trajedilerle karşı karşıya kalmasına açık kapı bırakırken Türkiye’ye yanlışsız muhtemel göç dalgası riski doğurdu.

Rusya, Suriye’de milyonlarca şahsa Türkiye’deki Cilvegözü Hudut Kapısı’ndan insani yardımların yapılmasına imkan tanıyan ve 2014’ten bu yana yürürlükte olan düzeneğin vazife mühletinin uzatılmasını veto etti. Cilvegözü Hudut Kapısı’ndan Suriye’ye insani yardımların yapılmasına müsaade veren sistemin misyon mühleti 10 Temmuz’da doluyor. BM Güvenlik Kurulu, Rusya ile yapılan pazarlıkların akabinde Norveç ve İrlanda tarafından sunulan ve Suriye’ye hudut ötesi insani yardım sisteminin vazife müddetinin bir yıl uzatılmasına yönelik kararı oyladı. Karara 15 üyeli kurulda 13 ülke dayanak verirken, Rusya kararı veto etti, Çin ise çekimser oy kullandı. BMGK’de bir tasarının kabul edilmesi için 15 üyeden en az 9’unun lehte oy vermesi, daimi üyeler ABD, Rusya, Çin, İngiltere ve Fransa’dan da rastgele birinin veto yetkisini kullanmaması gerekiyor.

BM Güvenlik Kurulu aksi tarafta bir karar alamazsa, Suriye’ye memleketler arası insani yardımların gönderildiği Cilvegözü Hudut Kapısı kullanılamayacak ve ülkenin kuzeybatısında 4 milyondan fazla kişi açlık riskiyle karşı karşıya kalacak. Rusya, İrlanda ve Norveç tarafından sunulan kararı veto ettikten sonra Suriye’ye hudut ötesi yardımlara imkan tanıyan düzeneğinin vazife mühletinin yalnızca 6 ay uzatılması ve ülkenin tekrar inşası ve temel hizmetlere erişim için su, hijyen, sıhhat, eğitim ve elektrik üzere servislerin sağlanmasını isteyen kendi rakip tasarısını oylamaya sundu. Karara yalnızca Rusya ve Çin takviye verirken, ABD, İngiltere ve Fransa ‘’hayır’’ oyu kullandı, 10 ülke ise çekimser kaldı. Rusya’nın tasarısı BM Güvenlik Konseyi’nde gereken 9 oyu alamadığı için kabul edilmedi.

Yardımlar, muhaliflerin denetimindeki İdlib’e Babülhava Hudut Kapısı’ndan geçerek ulaştırılıyor. Geçen yıl 10 bin civarında insani yardım yüklü kamyon buradan bölgeye ulaştırıldı. Bu hudut kapısı, Şam denetimindeki bölgelerden geçmeden İdlib’e yardım ulaştırabilen tek nokta. Avrupa Kurulu Sivil Müdafaa ve İnsani Yardım Genel Müdürlüğü Komşuluk ve Orta Doğu’dan Sorumlu Yöneticisi Andreas Papaconstantinou, Cilvegözü Hudut Kapısı’ndan Suriye’ye milletlerarası yardımların taşınmasına müsaade verilen düzeneğin mühletinin 10 Temmuz’da dolacağını hatırlatarak “Şu an mevcut sistemin mühletini uzatmaktan öbür ve bu insanlara gereksinimleri olan yardımları ulaştırabileceğimiz diğer bir sistem yok. Bu sistemi destekliyor ve yenileme kararını büsbütün savunuyoruz” açıklamasında bulundu.

ABD’nin Birleşmiş Milletler Büyükelçisi Linda Thomas-Greenfield “Bu bir mevt kalım sıkıntısı. Ve trajik bir halde, bu oylama ve utanmadan veto kullanan ülke yüzünden beşerler ölecek” dedi. Rusya’nın BM Büyükelçi Yardımcısı Dmitri Polyanskiy ise ikinci oylamanın akabinde yaptığı açıklamada, Moskova’nın “egemenliğine ve toprak bütünlüğüne hürmet göstererek” Suriye’ye yardım sağlamaya devam edeceğini ileri sürdü. ABD, İngiltere ve Fransa altı ayın yardım kümelerinin aktif bir biçimde planlama yapmaları ve faaliyet göstermeleri için kâfi bir mühlet olmadığını savundu. Yardım sisteminin misyon mühleti dün itibariyle sona erdi. 15 üyeli kurulda, bir muahedeye varılıp varılamayacağını görmek için müzakerelerin devam etmesi bekleniyor. Çin’in BM Büyükelçisi Zhang Jun da tüm üyelere müzakerelere devam etmeleri davetinde bulundu. BAE’nin BM Büyükelçisi Lana Nusseibeh ise “milyonlarca Suriyelinin muhtaçlıklarının kış boyunca karşılanmasını sağlamak için” dokuz aylık bir uzatma önerdi. Güvenlik Kurulu 2014 yılında Irak, Ürdün ve Türkiye’deki iki noktadan Suriye’de muhaliflerin denetimindeki bölgelere insani yardım ulaştırılmasına müsaade vermişti. Lakin veto yetkisine sahip Rusya ve Çin bu yetkiyi yalnızca Türkiye’de bir hudut kapısıyla sonlandırdı.

Rusya’nın, Cilvegözü Hudut Kapısı’ndan Suriye’ye insani yardımların ulaştırılmasına imkan sağlayan düzeneğin vazife müddetinin uzatılmasını veto etmesi, milyonlarca sivili açlık tehlikesiyle karşı karşıya bıraktı. Rusya’nın vetosu açılıkla çaba eden milyonlarca sivilde kaygıya neden oldu. Rejim güçlerinin taarruzları nedeniyle İdlib’in güneyindeki Tıh köyünden göç eden Um Abdullah, yardımların durdurulması halinde “zor kaideler altında yaşayan fakirlerin açlıktan öleceğini” söyledi.

Bölgede yaşayan çok sayıda sivilin, geçimini, çöpten topladıklarıyla sağladığını söz eden Um Abdullah “Komşular birbirine yardım ediyor. Burada sıcaktan mustaribiz. Yıkanmak için su bulamıyoruz. İnşallah bir gün zorla yerinden edilen siviller konutuna geri döner. Yoksulluktan ve yorgunluktan bıktık” dedi. Yerinden edilen sivillerden Sümeyye Ahmed de “Gıda, ilaç ve tıbbi teçhizat üzere tüm yardımlar Babülhava üzerinden geliyor. Yardımların kesilmesi insani kriz yaratacaktır” diye konuştu.

Yardımların engellenmesi durumunda bölge halkının hayat kaidelerinin zorlaşacağını vurgulayan Ahmed “Rejim güçleri konutlarımızı işgal etti. Geri dönemiyoruz. Aylık aldığımız bir besin kolisi, bir poşet ekmek, hepsi bu hudut üzerinden geliyor” tabirlerini kullandı. Bölgedeki sivillerden Muhammed Abdulkerim de yardımların kesilmesi durumunda sıhhat sisteminin sekteye uğrayacağını belirtti. Abdulkerim “Sınır kapısının kapanmasına karşıyız. Hudut kapısı insani yardımlara kapatılırsa bölgede insani krizin ortaya çıkması kaçınılmaz olacak. Buradaki beşerler gelen yardımlarla hayata tutunmaya çalışıyor. Şayet bu yardımlar Esed rejimi üzerinden yapılacak olursa bize yardımların yalnızca yüzde 10’u ulaşır. Bölge halkı olarak Babülhava Hudut Kapısı’nın yardımlara kapatılmamasını istiyoruz” dedi.

MİLYONLARIN HAYATI BU YARDIMLARA BAĞLI

Dünya Hekimleri Derneği, hudut ötesi insani yardım düzeneğinin kararlarını en az 12 ay daha uzatma daveti yaptı. Hudutların ve hudut geçişlerinin kapatılmasının insani yardımın temel prensiplerini ve milletlerarası insancıl hukuku ihlal ettiğini vurgulayan Dünya Tabipleri, muhtemel bir kapatma kararının, temel insani yardımlara muhtaç milyonlarca insanın hayatını tehdit ettiğini kaydetti. Dünya Tabipleri Derneği Kurucu Lideri Hakan Alım, “İnsanlık olarak bu hudut geçişinin açık olup olmaması gerektiğini tartışamayız. Bilhassa Suriye’nin kuzeyinde yaşayan yerinden edilmiş milyonlarca insanın hayatı bu hudut kapısına bağlı” dedi. Derneğin açıklamasında şöyle denildi: “Ülkede on bir yıldır süren çatışma nedeniyle insani yardıma muhtaç Suriyelilerin sayısı 14.6 milyon (6 milyonu bayan, 5.5 milyonu çocuk) ile 2022’de en yüksek düzeye ulaşmış durumda. Kuzeybatı Suriye’de bu sayı 4.1 milyon ve BM bilgilerine nazaran geçen yıla nazaran 700 bin kişi arttı. BM’nin, bu hudut geçişi üzerinden sağladığı insani yardım, kuzeybatı Suriye’de yerinden edilmiş nüfusun eriştiği besin yardımlarının %80’ini oluşturuyor. Geriye kalan tek hudut kapısının kapatılması milletlerarası hukukun ihlalidir.”

Related Posts

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.